Bài học từ quốc gia tiêm vaccine nhanh nhất trái đất

Chile trở thành nước tiêm chủng Covid-19 nhanh nhất trái đất nhờ kế hoạch bài khách du lịch dạng, chiến lược mua nhiều loại vaccine và hệ thống y tế công cộng vững chắc.

Hôm 9/3, tổ chức Our World in Data công bố dữ liệu cho thấy Chile vượt qua Israel trở thành quốc gia có nhiều người được tiêm vaccine Covid-19 nhất trái đất. Theo đó, Chile đã tiêm trung bình 1,08 liều vaccine/ngày/100 dân trong 7 ngày qua. Trong khi Israel tiêm trung bình 1,03 liều/ngày/100 dân.

Quốc gia 18 triệu dân đã tiêm khoảng 5 triệu liều vaccine Covid-19, gần một phần tư dân số, kể từ khi mở đầu chiến dịch hồi tháng 12/2020. Chính quyền dự kiến sẽ tiêm phòng cho toàn bộ dân số vào tháng 6.

Kế hoạch tiêm chủng bài khách du lịch dạng

Chile thành công nhờ hạ tầng y tế có sẵn và kinh nghiệm hàng thế kỷ triển khai các chiến dịch tiêm phòng đại trà.

“Chile sở hữu hệ thống chăm sóc sức khỏe thuở đầu mạnh, chương trình tiêm chủng linh hoạt với hồ sơ điện tử, giúp mọi thứ nhanh chóng và có tổ chức”, Eduardo Undurraga, chuyên gia sức khỏe đồng đội, giáo sư trợ lý tại Đại học Pontificia Católica de Chile, nhận định.

Chính phủ nỗ lực đưa vaccine tới gần người dân nhất, thiết lập các điểm tiêm chủng ở trường đại học hoặc sân vận động. Bộ Y tế xuất khách du lịch dạng lộ trình ghi rõ “ai đủ điều kiện nhận vaccine ngày nào”, không cần hứa trước. Cơ quan quốc gia đơn giản theo dõi thời khắc và vị trí tiêm phòng của mọi người và kỳ hạn tiêm mũi thứ nhì. Người dân được khuyến khích sử dụng hashtag #YoMeVacuno (#Tôi đã tiêm phòng) trên mạng xã hội sau khi nhận vaccine.

Người cao tuổi xếp hàng tiêm vaccine Covid-19 của hãng dược Sinovac, Trung Quốc, tại Santiago. Ảnh: AFP

Người cao tuổi xếp hàng tiêm vaccine Covid-19 của hãng dược Sinovac, Trung Quốc, tại Santiago. Ảnh: AFP

Roberto Orellana Ovalle, cai quản bệnh viện sống ở ngoại thành Santiago, nhận định quy trình tiêm phòng ở Chile có trật tự, nhanh chóng và hiệu quả. Anh vừa tiêm mũi vaccine thứ nhì, yên tâm bà nội ở quê cũng đang được chủng ngừa.

READ  Bài tập tăng cơ với xà

bác bỏ sĩ nhi Joxelin Flores Taborda, Santiago, cho rằng vaccine đem lại niềm hy vọng. Bệnh nhân của cô là trẻ em, phần lớn không chuyển nặng sau nhiễm virus. Song nhiều đồng nghiệp của Flores phải điều trị cho người già. Giống với nhiều y bác bỏ sĩ khác, họ trải qua một năm kiệt quệ vì đại dịch.

“Chúng tôi không biết nó đã kết thúc chưa. Nhưng ít nhất niềm hy vọng là hữu hình. Đó là thứ khách du lịch có thể cảm nhận được”, cô nói.

Chiến lược mua từ mọi nguồn

Chile thông tin ca nhiễm nCoV trước tiên ngày 3/3 năm ngoái. Vài tuần sau, giới chức mở đầu lên kế hoạch tiêm chủng. Các Bộ khác nhau, từ Khoa học, Công nghệ, Y tế tới Các vấn đề Quốc tế, đều phối hợp để tìm kiếm loại vaccine an toàn và hiệu quả. Ý tưởng thuở đầu là có càng nhiều loại vaccine càng tốt, dựa trên công nghệ khác nhau, từ các nhà sinh sản riêng biệt nhanh nhất có thể.

“Họ chú trọng sự nhiều chủng loại ngay từ sớm. Họ xem xét vật phẩm của phương tây, cân nhắc vaccine Trung Quốc và tham gia cả Covax”, Katherine Bliss, thành viên cấp cao về chính sách y tế toàn cầu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận xét.

Chile đặt cược vào nhiều cửa, thực hiện giao tế khi hiệu quả và độ an toàn của vaccine còn chưa được xác nhận. “Họ mua từ các cơ chế khác nhau và đi trước thời đại”, Arachu Castro, chủ toạ Y tế Công cộng của trung tâm Samuel Z. Stone Endowed, tiến công giá.

READ  Bán hẹp bao quy đầu gây viêm nhiễm

“Chính phủ mua nhiều vaccine hơn mức quan yếu để cung ứng cho người dân, tất nhiên họ bị chỉ trích vì hạn chế tài năng tiếp cận tiêm chủng của các quốc gia khác. Song vững chắc đối với người Chile, đây là lợi thế”, ông nói thêm.

Người dân tiêm vaccine Covid-19 tại một sân vận động. Ảnh: AFP

Người dân tiêm vaccine Covid-19 tại một sân vận động. Ảnh: AFP

Chile mở cửa cho các hãng dược tới thử nghiệm lâm sàng thời đoạn 3, bao gồm Sinovac, CanSino của Trung Quốc, Johnson & Johnson của Mỹ và AstraZeneca của Anh.

“Điều này mang lại kinh nghiệm về vaccine của các doanh nghiệp khác nhau, cũng là lợi thế khi thương lượng mua vào”, Katherine Bliss nói.

Tính tới ngày 1/3, theo Bộ Tài chính, Chile thương lượng thành công 14 triệu liều vaccine với Sinovac (đã nhận được gần 10 triệu liều); 10 triệu liều từ Pfizer (đã nhận khoảng 700.000 liều), 4 triệu liều từ AstraZeneca và 4 triệu liều khác của Johnson & Johnson.

Chile cũng là thành viên của Covax – sáng kiến phân phối vaccine công bình của Tổ chức Y tế trái đất (WHO), sẵn sàng nhận 7,6 triệu liều vaccine thông qua cơ chế này. Chính phủ đang thương lượng thêm với Viện Gamaleya ở Nga để mua vaccine Sputnik V.

Chile mua vaccine từ nhiều nguồn, ở khắp mọi nơi, không để bị liên quan do yếu tố chính trị.

“Một trong những điều quan yếu nhất là chính trị không bao giờ được cân nhắc tới. Tất cả phụ thuộc vào khoa học, kỹ thuật”, Thứ trưởng Paula Daza nói.

Kinh nghiệm tiêm phòng dày dặn

Dân số Chile không lớn, nhưng tản mát khắp hơn 4.800 km của quốc gia, dọc theo bờ đại dương phía tây Nam Mỹ. Một số khu vực là nông thôn, vùng sâu vùng xa. Để đưa vaccine tới tay từng người, chính phủ phụ thuộc kinh nghiệm thâm thúy trước đó.

READ  Khối u thần kinh ở mông nặng 9 kg

Chile có mô hình y tế đan xen giữa công và tư, từng bị chỉ trích vì tạo sự bất đồng đẳng. Song mạng lưới chăm sóc sức khỏe thuở đầu nhập vai trò xương sống của chiến dịch tiêm chủng Covid-19. Các phòng khám công tồn tại khắp cả nước có thể liên kết nhanh chóng tới những đồng đội hẻo lánh.

Chương trình Tiêm chủng Quốc gia có nguồn gốc từ một thế kỷ trước, từ cuối những năm 1800 để chống dịch đậu mùa. Chile đã chích ngừa cúm mùa từ những năm 1980, từng tiêm vaccine nguy cấp để ứng phó với thiên tai, Magdalena Bastías, đại diện Tổ chức Y tế Liên Mỹ, cho hay.

Bộ Y tế Chile đã cử nhân viên y tế đến tiêm chủng cho những cư dân không thể đến địa điểm công cộng. Ảnh: AP

Bộ Y tế Chile đã cử viên chức y tế tới tiêm chủng cho những cư dân không thể tới vị trí công cộng. Ảnh: AP

Cơ sở hạ tầng và kinh nghiệm đó cho phép Chile phát động tiêm chủng từ những ngày trước tiên.

“Sau khi vaccine tới tay, chúng tôi ngay tức thì phân phối cho người dân hiệu quả. Mọi người hiểu và tin tưởng từ những thành công trước đó, điều này cũng vô cùng quan yếu”, Rafael Araos, cố vấn khoa học chống Covid-19 thuộc Bộ Y tế Chile, nhận định.

Ngoài các phòng khám công cộng, chính phủ lập bốt tiêm chủng lưu động ở trung tâm thương nghiệp, trường đại học, sân bóng,… Cả nước hiện có 1.400 điểm.

Về cơ khách du lịch dạng, Chile đã đạt được mục tiêu thuở đầu là tiêm vaccine cho 5 triệu người vào cuối tháng 3. Song quốc gia vẫn trong những ngày đầu của chiến dịch. Dù có nhiều hợp đồng mua bán, lượng vaccine chuyển tới chưa đủ cho toàn dân. Quốc gia cũng đang vật lộn kiềm chế đại dịch khi số ca mắc mới khoảng 5.000 mỗi ngày, cao nhất trong nhiều tháng.

Thục Linh (Theo Vox)

About Mai Nguyen Anh

Check Also

Loại quả tốt cho đường huyết sau Tết nhà ai cũng nhiều

Vào ngày Tết, hầu như gia đình nào cũng có những cành quất chưng trên …