Thiếu hụt oxy thầm lặng ở bệnh nhân Covid-19

Thiếu hụt oxy trong máu do viêm phổi liên quan tới Covid-19 là sát thủ thầm lặng, dẫn tới nhiều cái chết đột ngột.

Năm 1994, chưng sĩ Richard Levitan, chủ toạ Airway Cam Technologies – đơn vị cung ứng khóa học đặt nội khí quản, phát minh một hệ thống hình ảnh để dạy cách đặt nội khí quản. Qua đó, ông đã nghiên cứu nhiều về thủ thuật này và giảng dạy cho các chưng sĩ trên toàn trái đất trong nhì thập kỷ qua.

Cuối tháng 3/2020, khi Covid-19 khiến các bệnh viện ở TP New York, Mỹ, quá tải, ông tự nguyện dành 10 ngày ở bệnh viện ở Bellevue để trợ giúp các chưng sĩ. “Trong thời kì tại Bellevue, hầu như tất cả bệnh nhân khoa cấp cứu đều bị viêm phổi do Covid-19. Trong vòng một giờ đầu của ca làm thứ nhất, tôi đã lắp ống thở cho nhì bệnh nhân”, chưng sĩ Levitan kể lại.

Ông cho biết: “Những bệnh nhân này không thể hiện bệnh hô hấp, dù phim chụp X-quang quẻ cho thấy họ bị viêm phổi và nồng độ oxy ở dưới mức chung. Làm sao chuyện này có thể xảy ra?”.

Các chưng sĩ mở màn nhận ra rằng viêm phổi do Covid-19 lúc đầu gây ra tình trạng thiếu oxy thầm lặng, khó phát hiện. Ở bệnh nhân bị viêm phổi, dịch lỏng hoặc mủ chất đầy trong các túi khí của phổi.

Thông thường, người bệnh bị tức ngực, đau khi thở và các vấn đề về hô hấp khác. Song, trong trường hợp viêm phổi do Covid-19, lúc đầu, bệnh nhân không cảm thấy nghẹt thở, ngay cả khi nồng độ oxy trong máu giảm. Vào thời khắc đó, họ có mức oxy thấp đáng báo động và bị viêm phổi thể vừa hoặc nặng.

READ  nhỏ nhắn gái sinh non bị thủng ruột

Nồng độ oxy trong máu ở người chung là 94-100%. Ở những bệnh nhân Covid-19 bị viêm phổi nhưng chưng sĩ Levitan gặp, mức oxy là 50%.

“Tôi rất ngạc nhiên. hồ hết bệnh nhân tôi gặp đều bị sốt, ho, đau bụng và mỏi mệt trong một tuần hoặc lâu hơn. Bệnh viêm phổi rõ ràng đã diễn ra trong nhiều ngày song không có triệu chứng hô hấp như nghẹt thở. Khi họ cảm thấy phải đi viện, bệnh đã ở thời đoạn nguy kịch”, ông Levitan nói.

Trong sự nghiệp hơn 30 năm, Levitan nhận thấy hồ hết bệnh nhân cần đặt nội khí quản đều bị sốc hoặc nghẹt thở. Những người cần đặt nội khí quản vì thiếu oxy cấp tính thường ngất xỉu hoặc gồng mình để lấy hơi.

Viêm phổi do Covid-19 lại khác. Ông Levitan cho biết: “Phần lớn các bệnh nhân này có nồng độ oxy trong máu thấp đáng kể, nhưng họ vẫn sử dụng smartphone di động khi chúng tôi lắp các trang bị theo dõi. Họ thở nhanh, chịu cơn đau tương đối nhỏ, cố chấp mức oxy thấp tới nguy hiểm và viêm phổi”.

Nguyên nhân là do nCoV tiến công các tế bào phổi có nhiệm vụ tạo ra chất hoạt động trên bề mặt. Chất này giúp các truất phế nang trong phổi luôn mở giữa các nhịp thở. Ở thời đoạn đầu của bệnh viêm phổi, các truất phế nang bị xẹp và nồng độ oxy giảm. Tuy nhiên, phổi vẫn mềm hoặc chưa có nhiều dịch. Bệnh nhân vẫn có thể thải carbon dioxide ra ngoài. Carbon dioxide không tích tụ, nên họ không nghẹt thở.

Để bù đắp lượng oxy bị thiếu, người bệnh thở nhanh và sâu hơn. Tình trạng thiếu oxy lặng lẽ và phản ứng sinh lý của bệnh nhân thậm chí gây viêm nặng hơn, liên quan nhiều truất phế nang hơn cho tới khi mức oxy giảm mạnh. Kết quả là, bệnh nhân tự làm tổn thương phổi bằng cách thở mạnh hơn.

READ  nấu bếp kiểu này chẳng khác nào tự đưa chất ung thư vào thân thể, thậm chí gây bự phì, tim mạch

Theo ông Levitan, 25% bệnh nhân chuyển sang thời đoạn tổn thương phổi thứ nhì và nguy hiểm hơn. Dịch tích tụ và phổi trở thành cứng, nồng độ carbon dioxide tăng lên và bệnh nhân bị suy hô hấp cấp tính.

“Tình trạng thiếu oxy lặng lẽ tiến triển nhanh chóng, dẫn tới suy hô hấp. Điều này lý giải cái chết đột ngột ở bệnh nhân Covid-19 từng không thấy nghẹt thở”, Levitan nhận xét.

Nhân viên y tế Mỹ chăm sóc bệnh nhân nhiễm nCoV tại phòng hồi sức tích cực hôm 11/2. Ảnh: Reuters.

viên chức y tế Mỹ chăm sóc bệnh nhân Covid-19 tại phòng hồi sức tích cực hôm 11/2. Ảnh: Reuters.

Một lý do chính khiến đại dịch gây căng thẳng cho hệ thống y tế là mức độ tổn thương phổi nghiêm trọng của bệnh nhân khi họ đi cấp cứu. Covid-19 giết thịt người thông qua phổi. Nhiều người tới viện khi bệnh ở thời đoạn nguy hiểm, họ đành phải thở máy.

Bệnh nhân thở máy cần nhiều loại thuốc an thần để họ không làm xô lệch hoặc vô tình tháo ống thở. Họ cần truyền thuốc qua tĩnh mạch vào động mạch. Bên cạnh một ống đặt ở khí quản, còn có các ống ở dạ dày và bọng đái. hàng ngũ y tế sẽ xoay bênh nhân nằm sấp và nằm ngửa, nhì lần một ngày để cải thiện công dụng phổi.

“Có một cách giúp chúng ta xác định sớm bệnh viêm phổi do Covid-19 và điều trị bệnh hiệu quả hơn. Việc này bao gồm phát hiện sớm tình trạng thiếu oxy lặng lẽ bằng máy đo nồng độ oxy, có thể mua ở hiệu thuốc”, ông Levitan nói.

READ  Trẻ dễ bị cận thị trong đại dịch

Sử dụng máy do oxy cũng dễ như sử dụng nhiệt kế. trang bị nhỏ này có một nút bật và được gắn trên đầu ngón tay. Chỉ mất vài giây, nồng độ oxy và nhịp tim sẽ hiển thị trên màn hình.

Ông Levitan cho biết: “Máy đo oxy đã giúp cứu sống nhì chưng sĩ nhưng tôi biết. Khi nhận thấy lượng oxy giảm, cả nhì đã tới bệnh viện và hồi phục. Việc phát hiện và điều trị sớm rõ ràng cũng có tác dụng đối với Thủ tướng Anh Boris Johnson, khi ông mắc Covid-19”.

Theo ông, người sử dụng trang bị này tại nhà nên tham khảo ý kiến chưng sĩ để tránh nhầm lẫn và đi viện không quan yếu. Ngoài ra, một số người có vấn đề về phổi mạn tính nhưng không biết. Nồng độ oxy của họ có thể hơi thấp, nhưng không liên quan tới Covid-19.

Người dương tính với nCoV nên được theo dõi nồng độ oxy trong 7-10 ngày đầu – khoảng thời kì bệnh viêm phổi do Covid-19 phát triển. Người bị ho, mỏi mệt và sốt nên kiểm tra nồng độ oxy khi chưa xét nghiệm hoặc âm tính với nCoV, phòng trường hợp xét nghiệm không đúng mực.

“Chúng ta cũng có cách khác để tránh đặt nội khí quản và thở máy ngay tức thì. Đặt bệnh nhân nằm sấp và nghiêng sang một bên giúp thông khí ở vùng phổi dưới và sau, vốn bị liên quan nhiều nhất vì viêm phổi do Covid-19. Việc thở oxy và nằm sấp giúp bệnh nhân thở dễ hơn, ngăn ngừa bệnh tiến triển trong nhiều trường hợp”, theo ông Levitan.

Mai Dung (Theo NYTimes)

About bachnv

Check Also

Dior Couture Thu-Đông 2022: Chữa lành bằng giai điệu dân gian

Từ những chiếc áo khoác opera chắp vá, chiếc váy họa tiết thêu nổi đến …